ΤΟ ΤΕΛΕΤΟΥΡΓΙΚΟΝ ΕΘΝΙΚΩΝ ΙΕΡΟΠΡΑΞΙΩΝ Α'
 

 

Από την αρχαιότητα σώθηκε πλήθος περιγραφών και παραστάσεων -κυρίως στα αττικά αγγεία και σε αναθηματικά ανάγλυφα- για τον τρόπο των Ελληνικών ιεροπραξιών. Ξέρουμε, ότι οι Έλληνες θυσίαζαν ζώα σχεδόν σε κάθε εορτή των Ολυμπίων θεών, τα οποία επιλέγονταν να είναι ήρεμα κατά την θυσία και πιθανώς να τα ηρεμούσαν με ελαφρά ναρκωτικά βότανα. Ο τρόπος της θυσίας γινόταν έτσι ώστε το ζώο να αποθάνη όσο το δυνατόν πιό ανώδυνα. Εμείς σήμερα απέχουμε από την θυσία ζώων περιοριζόμενοι σε αναίμακτες θυσίες και προσφορές, αφ' ενός διότι δεν υπάρχει η πρακτική ανάγκη της θρέψεώς μας από το σφάγιο (που υπήρχε παλαιότερα), και αφ' ετέρου διότι δεν θέλουμε να δίνουμε αφορμές στους ανοήμονες ή ανθέλληνες, και άλλους "καλοθελητές", να μας ονειδίζουν σαν αιμοβόρους. Βέβαια οι χριστιανοί κατά την "μετάληψη" δεν ενοχλούνται να πίνουν το "αίμα" και να τρώνε το "σώμα" του Χριστού, ούτε δείχνουν να διστάζουν να καταναλώνουν τεράστιες ποσότητες κρέατος το οποίο φυσικά δεν… φυτρώνει στα ράφια των souper-markets, αλλά προέρχεται από βαναύσως κακοποιηθέντα ζώα. Ο τρόπος της θανάτωσης των ζώων στα σφαγεία είναι απάνθρωπος και υβριστικός διότι δεν υπάρχει ο σεβασμός στην ψυχή του ζώου και γενικώς στην πλάση. Οι δημόσιες τελετές είναι συνάμα εορταστική ημέρα, και προς τιμήν των θεών φορούμε ένα στεφάνι πλεγμένο από λουλούδια ή φύλλα (κισσός, δάφνη, ελιά κ.ά.) στά μαλιά και κατά προτίμηση λευκά ή ανοιχτόχρωμα χαρούμενα ρούχα(1). Συντασσόμεθα σε πομπή και προχωρούμε προς το ιερό, με επικεφαλής κάποιο νεαρό άγαμο άτομο (συμβολικό της αγνότητος), αγόρι ή κορίτσι, το οποίο μεταφέρει ένα καλάθι με κριθάρι ή λιβάνι και πόπανα (μπισκότα από αλεύρι, λάδι και μέλι) και ένα άλλο το οποίο φέρνει ένα μεγάλο αγγείο με νερό από μία πηγή ή την θάλασσα. Ένας τρίτος έχει κανάτα με οίνο και άλλος κρατά θυμιατήρι, όπου καίει λιβάνι. ¶λλοι φέρνουν ποτήρια για όλους καθώς και το ειδικό λατρευτικό δέπας (ποτήρι), λιβάνι, σπίρτα, λάδι και άλλα υλικά απαραίτητα γιά την θυσία. Καλό είναι να υπάρχει επίσης ένας μουσικός με αυλό. Στο ιερό έχουμε ένα βωμό, κατασκευασμένο από λίθους με κενό στη μέση για τα υλικά της φωτιάς (ξύλο, άπτρα, λάδι και οινόπνευμα ) ή είναι από μάρμαρο γλυπτό με μια οπή στη άνω επιφάνια του, όπου βρίσκεται μεταλλική πλάκα ή λεκάνη, ή είναι ένας τρίποδας. Επιθυμητό είναι να υπάρχουν και αγάλματα ή εικόνες των θεοτήτων που τιμώνται στην προκειμένη εορτή. Όταν φθάσει η πομπή στο ιερό, σταματά, ενώ οι δύο έφηβοι με το καλάθι και το δοχείο νερού περιγράφουν βαδίζοντας έναν κύκλο γύρο από το βωμό, μέσα στον οποίο συγκεντρώνονται οι λάτρεις. Μετά ο νεαρός ή η νεαρή που φέρνει το αγγείο με το νερό, χύνει λίγο στα χέρια όλων σαν πράξη καθαρμού, και κάποιος άλλος ανάβει το βωμό και τον τροφοδοτεί με λιβάνι. Ο δεύτερος νέος ή νέα γυρίζει με το καλάθι και όλοι παίρνουν μια χούφτα κριθάρι ή λιβάνι. Κατόπιν, όλοι σιωπούν για να μην ξεφύγει από κάποιον κάποια άπρεπής λέξη που θα βεβήλωνε όλη την ιεροπραξία, κατά την διάρκεια της οποίας πρέπει να υπάρχει ατμόσφαιρα ιερότητος και σεβασμού. Ο άνδρας, ή η γυναίκα, που εκτελεί χρέη ιερέως/ιέρειας(2) στέκεται μπροστά από το βωμό και τα αγάλματα (ή τις εικόνες), σηκώνει τα χέρια ψηλά με τις παλάμες στραμμένες προς τον ουρανό ή τα ιερά και απαγγέλει απ'έξω τους κατάλληλους ύμνους και ευχές για κοινή ευεξία και επιτυχία. Όταν τελειώσει, ρίχνουν όλοι με την σειρά το κριθάρι ή λιβάνι που κρατούν στο βωμό και λένε μια προσευχή σιωπηλά ή δυνατά. Ύστερα ο νέος ή η νέα με το καλάθι θυσιάζει για κάθε θεότητα ένα πόπανο ρίχνοντας το στον βωμό όπου καίει φωτιά και μοιράζει τα υπόλοιπα στους λάτρεις. Για να αντικαταστήσουμε την θυσία ζώων, μπορούμε να προσφέρουμε ομοιώματά τους από αλεύρι ή κερί (από κερήθρα). Όποιος έχει φέρει απαρχές (τους πρώτους καρπούς από τα χωράφια ή την εργασία του γενικά) ή άλλες προσφορές (λουλούδια, ομοιώματα), τις θυσιάζει στόν βωμό και προσεύχεται. Αφού καούν οι προσφορές, ο οινοχόος δίνει το ιερόν δέπας γεμάτο με οίνον στον ιερέα, και αυτός σπένδει στην φωτιά για να την σβήσει και πίνει το υπόλοιπο, ενώ ο οινοχόος μοιράζει σε όλους οίνον. Τώρα μπορούν να τραγουδήσουν όλοι μαζί ύμνους στους θεούς. Οι νεαρές και νεαροί του θιάσου χορεύουν πιασμένοι με τα χέρια κατάλληλους χορούς γύρο από το βωμό. Αυτήν την λειτουργία κάνουμε τις ιερές ημέρες της κάθε Ολύμπιας θεότητας.

Υποσημειώσεις:

1.Πολλοί συνηθίζουν να φορούν την κλασσική αρχαιοελληνική ενυμασία (χιτώνα ή χλαμίδα). Αυτό πρέπει να γίνεται με μεγάλη επιμέλια, όχι πρόχειρα, με σωστούς συνδιασμούς, και με καλής ποιότητος ενδυμασίες, ώστε να μη δίνουμε λαβή γιά αρνητικούς χαρακτηρισμούς (γραφικοί) και χλευαστικά σχόλια. Έτσι είναι θεμιτό, όχι όμως και επιβεβλημένο.

2. Πρέπει να τονίσουμε πως στην Ελλάδα ποτέ δεν υπήρχε οργανωμένο ιερατείο, όπως έκαναν αργότερα οι χριστιανοί, με δήθεν "ειδικούς" ως προς την λατρεία των Θεών, αλλά ο κάθε πολίτης μπορούσε να εκτελή χρέη ιερέως ώς προς την πόλη. Στην Αθήνα (και στην Σπάρτη) πριν την συνέλευση του Δήμου ή των αρχόντων, τελούνταν απαραιτήτως θυσία στους Θεούς (Βουλαίος Δίας, Βουλαία Αθηνά) όπου χρέη ιερέως τελούσε ο οιοσδήποτε εκ των πολιτών. Ομως ο κάθε Έλληνας ή Ελληνίδα εκτελούσε χρέη ιερέως/ας ιδιωτικώς, αφού η Ελληνική λατρεία ήτο "εφέστια" δηλ. οικιακή λατρεία.

 

 

 

 
[ Πίσω ]