ΠΕΡΙ ΔΟΥΛΩΝ ΔΙΑΛΕΓΟΜΕΝΟΙ
Συγγραφεύς: ΓΡΗΓΟΡΗΣ ΖΩΡΖΟΣ
ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΓΕΩΡΓΙΑΔΗ

 


Το ακανθώδες θέμα των δούλων και της δουλείας, δεν έχει μελετηθή από τους νεοέλληνες. Από την μία μεριά, αποτελεί προσφιλέστατο έρεισμα των *χριστιανών* στην πολύπλευρη και έντονη προσπάθειά τους για εξευτελισμό των αρχαίων Ελλήνων. Από την άλλη πλευρά, οι ίδιοι *χριστιανοί*, έχουν αποδυθή σε αγώνα προς απόδειξιν του ότι ο *χριστιανισμός* αρνείται ή ακόμη ότι κατήργησε την δουλεία.
Ο Γρηγόρης Ζώρζος, παρουσίασε αυτό το βιβλίο-εγκυκλοπαίδεια, με πρωταρχικό σκοπό να υπερασπισθή έντονα τους αρχαίους μας προγόνους. Δεν υπήρχαν δούλοι στην αρχαία Ελλάδα, μας λέει, τουλάχιστον έτσι όπως θέλουν να μας τους παρουσιάσουν. Δούλοι ήσαν τότε όπως οι ιδιωτικοί και δημόσιοι υπάλληλοι είναι σήμερα. Τολμηρή άποψη ή απόλυτα σωστή; Το εκπληκτικό στοιχείο αυτού του βιβλίου είναι ότι παρουσιάζει όλες σχεδόν τις αναφορές σε δούλους από τα αρχαία κείμενα. Έτσι, η απάντηση στο παραπάνω ερώτημα δεν δίδεται εύκολα. Ο κάθε μελλοντικός ερευνητής, έχει μπροστά του ότι χρειάζεται για να ερευνήση σε βάθος τα επιμέρους θέματα περί δουλείας. Από αυτή την σκοπιά, το βιβλίο θα έπρεπε να ονομάζεται, εγκυκλοπαίδεια σε θέματα δούλων. Το βιβλίο αναφέρεται στους δούλους από τις λεγόμενες *μή ιστορικές* περιόδους και εντεύθεν. Η Μινωική και Μυκηναϊκή εποχή αναλύονται αρκούντως. Σαφώς ο συγγραφεύς κάνει διαχωρισμό ανάμεσα στους δούλους των ελληνικών εποχών και στην υποβάθμιση του ανθρωπίνου γένους από τους Ρωμαίους. Δούλος στην Ρώμη σήμαινε *αναλώσιμο αντικείμενο*. Αναφορές γίνονται για την κατάσταση των δούλων και σε άλλες περιοχές του αρχαίου κόσμου.
Μία τόσο πλήρης εργασία, δεν είναι δυνατόν να μην περιλαμβάνει και τις βιβλικές και χριστιανικές απόψεις του θέματος. Καταγράφονται ΟΛΑ τα σημεία τα οποία αναφέρονται σε δούλους σε ολόκληρη την Παλαιά Διαθήκη (320 φορές) καθώς και την Καινή Διαθήκη (117 φορές). Αλλά συνεχίζει ο συγγραφεύς με ένα είδος συγκριτικής εργασίας ταυτίζοντας τις περί δουλείας αναφορές των αρχαίων, στην σημερινή εποχή, αφήνοντάς μας να αξιολογήσουμε την σημερινή εποχή της ελεύθερης-δουλείας, του τεχνητού καταναλωτισμού, του παγκόσμιου εξουσιασμού των αργυρόδουλων κρυφών μοναρχών... Μιας εποχής που αφήνει ελάχιστο χώρο στο πνεύμα αλλά και που εξορίζει το ελληνικό πνεύμα σε κοινωνικά περιθώρια και συμπλέγματα ψυχής τέτοια που κάνει την αναζήτηση και ανεύρεσή του, εργασία πολύπλοκη όσο και ψυχικά δαπανηρή. Ο καλόπιστος αναγνώστης, τελειώνοντας την μελέτη του βιβλίου δεν νοιώθει καθόλου ευχάριστα. Η δουλεία είναι γύρω μας και μας περικύκλωσαν οι δούλοι. Δούλοι κυβερνούν κάθε πλευρά του πλανήτη και οι λίγοι *ελευθερίζοντες* συνθλίβονται στις οροθετημένες από τους δούλους, κοινωνικές μυλόπετρες. Έτσι, η πιό απαισιόδοξη ρήση του Μητρόδωρου αλλά και ο επιτύμβιος του Καζαντζάκη, με τα οποία ο Γ. Ζώρζος τελειώνει το βιβλίο του, δένουν απόλυτα με την ψυχική κατάσταση του προβληματισμένου μελετητή, στο τέλος της μελέτης.
Πιθανώς στα αρνητικά του βιβλίου, μπορούμε να σημειώσουμε την δυσκολία που παρουσιάζει στην μελέτη του, λόγω του βομβαρδισμού με στοιχεία, αλλά και μη μεταφράσεων ελαχίστων (ευτυχώς) Αριστοτελικών αναφορών. Διαφωνούμε στην χρησιμότητα της σελίδος 117, πιστεύοντας ότι τα ίδια πράγματα μπορούσαν να λεχθούν με μη προσβλητικό τρόπο αλλά και χωρίς να γενικεύουμε. Είμαστε λίγοι για να έχουμε την πολυτέλεια να δημιουργούμε τεχνητές αντιπαλότητες οι οποίες μόνο όπλα στους εχθρούς μας μπορούν να δώσουν. Θεωρώ ευτυχέστατο γεγονός το ότι υπάρχει στην αγορά ένα βιβλίο με τόση γνώση και τόσα στοιχεία στις σελίδες του. Δεν είναι εμπορικό βιβλίο διότι περιέχει συμπαγείς αλήθειες και αξίζουν συγχαρητήρια στις ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΓΕΩΡΓΙΑΔΗ που διακινδυνεύουν την εκτύπωση τέτοιων βιβλίων παραγνωρίζοντας τον παράγοντα κέρδος. Πρόκειται δηλαδή, από συγγραφέα μέχρι εκδότη, για μια γνησίως ΕΛΛΗΝΙΚΗ έκδοση.
Γρηγόρης Μπέλλος.

   
 
[ Πίσω ΒΙΒΛΙΟΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ] [ Πίσω ΤΕΥΧΟΣ 12ον]