Η ΟΜΑΔΑ «Ε»
ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΑΘΗΝΑ
 


Σύμφωνα με τις αρχές της Ερμητικής, το γράμμα -Ε- σημαίνει: έψιλον ή εψ = έψομαι - εψημένος - ψημένος + ιλών = ιλύς = λάσπη, δηλαδή ψημένη λάσπη ή πηλός. Επειδή όμως ψημένος πηλός σημαίνει αγγεία, είναι λογικό να αναζητήσουμε αγγειογράφους και αγγειοπλάστες, μορφωμένους και μυημένους στην Ερμητική, οι οποίοι θα ήταν οι πρώτοι γνωστοί Ε-ψιλον. Πράγματι, η ομάδα Ε, υπήρξε μια μεγάλη και συμπαγής συντεχνία αγγειοπλαστών και αγγειογράφων σην αρχαία Αθήνα. Δημιουργήθηκε το 560 π.Χ. από μεγάλους καλλιτέχνες της Αθήνας και ήκμασε για 20 περίπου χρόνια. Από τις λίγες ομάδες που μας είναι σήμερα γνωστό το όνομά της, η ομάδα Ε, έφερε καινοτομίες τόσο στην αγγειοπλαστική όσο και στην αγγειογραφία. Τα μελανόμορφα αγγεία των καλλιτεχνών της ομάδας Ε, υπήρξαν πρότυπα για μεταγενέστερους καλλιτέχνες. Γνωρίζουμε γιά την ύπαρξη της πανάρχαιης αυτής ομάδος λόγω της αποφάσεως των μελών της να υπογράφουν τα αγγεία τους όχι με το όνομά τους αλλά σαν ΟΜΑΣ Ε. Ένας απ' αυτούς ήταν και ο Εξηκίας, που υπήρξε και μέλος της ομάδας. Είναι ο μόνος γνωστός με το όνομά του, από τις υπογραφές του πάνω στα αγγεία της ομάδας, και σαφώς, άξιος απόγονός της.
Ο Εξηκίας οφείλει πολλά στην παράδοση της ομάδας Ε. Τα αγγεία του, τα οποία υπέγραφε ως Εξηκίας μόνο μετά την αποχώρισή του από την ομάδα -Ε-, δείχνουν, πως ήταν δυνατό να ξεπεράσει τους περιορισμούς της παράδοσης αυτής και να δημιουργήσει με την σειρά του, μνημειακού χαρακτήρα αγγεία, είτε με την λεπτότητα της αγγειοπλαστικής του ικανότητος, είτε με την έκταση και την ποικιλία της δουλειάς του, είτε ακόμη ζωγραφίζοντας πολεμιστές που αναγνωρίζονται σαν Θεοί και υποδύονται μία ανθρώπινη, καθημερινή σκηνή. Με αυτήν όμως την γνώση του Θείου στην ανθρώπινη σκέψη και πράξη, που ο κλασσικός καλλιτέχνης επρόκειτο να κωδικοποιήσει για την παράδοση της δυτικής τέχνης. Έτσι το έργο του Εξηκία φτάνει το ήθος και την μεγαλοπρέπεια που άρμοζαν στην εποχή του. Μόνον έντεκα από τα έργα του Εξηκία έχουν διασωθεί. Από αυτά, μόνο δύο φέρουν την υπογραφή του ως αγγειογράφος, ενώ στα υπόλοιπα εννιά υπογράφει σαν αγγειοπλάστης. Ο Εξηκίας εκτός από αγγειογράφος υπήρξε και ζωγράφος. Διασώθηκαν μερικές πήλινες πλάκες που φέρουν ζωγραφικές παραστάσεις και φαίνεται να διακοσμούσαν κάποιον τάφο. Σήμερα, οι πλάκες αυτές βρίσκονται στα Κρατικά Μουσεία του Βερολίνου (αρ. 1811) και προέρχονται από την Αθήνα.

Aλέξανδρος Πολυχρονίδης

   
 

[ Πίσω ΑΡΧΑΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑ] [ Πίσω ΤΕΥΧΟΣ 13]