οι έρανοι Μεταξά γιά την αεροπορία

ΥΠΕΡ ΤΗΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ
δίκαιες ή άδικες οι κατηγορίες υπεξαιρέσεως;
 

Η έκφρασις "Υπέρ της Αεροπορίας" υπάρχει σαν ρητό στην γλώσσα μας από το 1936, τότε δηλαδή που η κυβέρνησις Μεταξά απεφάσισε την διεξαγωγή ειδικών εράνων προς ενίσχυσιν της Πολεμικής Αεροπορίας.
Ο τρόπος με τον οποίον εξεφράζετο (και εκφράζεται ακόμη υπό δήθεν "προοδευτικών" παντογνωστών) αυτό το ρητό ήτο ειρωνικός και υποτιμητικός, υποδηλώνοντας ότι το προϊόν των εράνων υπεξηρέθη ή κατεσπαταλήθη σε "ρεμούλες" και "κομπίνες", αλλά οπωσδήποτε όχι υπέρ της αεροπορίας. Διετηρήθη δε το ρητό και μέχρι των ημερών μας, με την αυτήν έννοια, ήτοι της υποψίας σημειωθήσης απάτης. Έτσι, μία οποιαδήποτε κατασπατάλησις χρημάτων που προωρίζοντο γιά άλλο σκοπό, λέγεται οτι "πήγαν υπέρ της αεροπορίας" δηλαδή στις τσέπες κάποιων "επιτηδείων".
Το βαρύτατον των χαρακτηρισμών αυτών και των υπονοιών του ρητού σε σχέση και με τις επικρατούσες συνθήκες του καθεστώτος Μεταξά, μας ωδήγησαν στην διερεύνηση των συνθηκών της εποχής, των αποτελεσμάτων των εράνων Μεταξά υπέρ της αεροπορίας και την εν γένει πορεία της πολεμικής αεροπορίας μέχρι το "ΟΧΙ". Μετά την αποτίμηση του έργου του καθεστώτος Μεταξά στην αεροπορία θα μπορούμε να κρίνουμε αν το ρητο "υπέρ της αεροπορίας" απεδόθη δικαίως ή αδίκως. Οι Ελληνικές αεροπορίες του Στρατού και του Ναυτικού, από τους Βαλκανικούς πολέμους ακόμη σημειώνουν επιτυχίες στα πεδία των μαχών. Μέχρι το 1930 περίπου αποτελούν πειθαρχημένα και εκπαιδευμένα όπλα με ικανοποιητική ή λειτουργική επάνδρωση. Στους Βαλκανικούς πολέμους, στον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο, στην Μικρά Ασία και στην Στρατιά του Έβρου, τα Ελληνικά αεροσκάφη επανδρωμένα με ικανούς χειριστές και υποστηριζόμενα υπό αξίων τεχνικών καταξιώνονται σαν αξιολογότατες πολεμικές μηχανές αποδίδοντας πολλαπλές οφέλειες στο στράτευμα. Σαν το κύριο πολεμικό μέσον του στρατού μας, οδηγεί τον αδιάλλακτο Κεμάλ σε υπογραφή οριστικής παύσεως των εχθροπραξιών το 1922. Χάρις σε έγκαιρες προειδοποιήσεις από αεροσκάφη, σώζονται από αιχμαλωσία ή καταστροφή ολόκληρες Ελληνικές Μεραρχίες στην Μικρά Ασία. Πρέπει όμως να τονισθή οτι χωρίς την φροντίδα της Ελληνικής πολιτικής ηγεσίας δεν θα υπήρχε πρόοδος στην αεροπορία. Ο Ελευθέριος Βενιζέλος ήτο φανατικός υπέρμαχος και υποστηρικτής της αεροπορίας από το 1912. Η διαρκής παρουσία του στην πολιτική σκηνή την κρίσιμη 10ετία 1910-1920 εξασφάλισε και το μέλλον της αεροπορίας στην Ελλάδα. Ο Βενιζέλος είχε συλλάβει την αξία της αεροπορίας σαν πολεμικού μέσου πριν ακόμη από το 1912.
Ορόσημο στην εξέλιξη της αεροπορίας αποτελεί η σύστασις Υπουργείου Αεροπορίας με σκοπό την δημιουργία ξεχωριστού Σώματος ανεξαρτήτου από τον Στρατό και το Ναυτικό, τον Δεκέμβριο του 1929. Σημαντικά έργα επεκτάσεως και βελτιώσεως έγιναν σε πολλά αεροδρόμια ενώ ταυτόχρονα κατασκευάσθηκαν και πολλά νέα επαρχιακά αεροδρόμια. Όλα αυτά υπό την πανάξια ηγεσία του πρώτου Υπουργού Αεροπορίας, καταξιωμένου αεροπόρου από τον Α' Π.Π., Αλεξάνδρου Ζάννα, Θεσσαλονικέως.
Οι πρώτοι 11 "Ίκαροι" εισάγονται στην νεοσυσταθείσα σχολή τους στις 2/12/1931. Τα στελέχη του νέου αυτού σώματος θα αναζητηθούν ανάμεσα στους εμπείρους και εκπαιδευμένους αξιωματικούς των αεροποριών του Στρατού και του Ναυτικού. Μπορούμε να ισχυρισθούμε οτι από αυτό το σημείο ξεκινά η χιονοστιβάδα μιάς άνευ προηγουμένου καταστροφής της αεροπορίας.
Η καταστροφή ξεκινά όταν το Υπουργείο Στρατιωτικών αρνείται να μετατάξη Αξιωματικούς στην Αεροπορία. Σαν λογικό επακόλουθο το Υπουργείο Αεροπορίας επανδρώνει τις κενές θέσεις με Αξιωματικούς του Ναυτικού τους οποίους διέθεσε πρόθυμα το Υπουργείο Ναυτικών. Η πλειοψηφία των ναυτικής προελεύσεως αξιωματικών δημιουργεί στους μειοψηφούντες εκ στρατού αεροπόρους ανασφάλεια με αποτέλεσμα "συνωμοτική" κομματική δράση, "φάγωμα" του Υπουργού Αεροπορίας και έτσι τον Νοέμβριο του 1932, όταν εξελέγη ο Τσαλδάρης εις βάρος του Βενιζέλου, έφτασε η αεροπορία στο παρά-πέντε της διαλύσεως. Οι στρατιωτικοί και οι ναυτικοί κτυπούν με κάθε τρόπο την αεροπορία αλλά ο Τσαλδάρης επείσθη τελικώς γιά το Εθνικό ασύμφορο της καταργήσεώς της και την έσωσε κυριολεκτικά την ύστατη στιγμή.
Ο πόλεμος κατά της ανεξαρτήτου αεροπορίας κορυφώνεται όταν το κίνημα Πλαστήρα στις 6 Μαρτίου του 1933, χρησιμοποιεί αεροπλάνα γιά ρίψη προκηρύξεων. Η χώρα διέρχεται περίοδο τεραστίας πολιτικής κρίσεως η οποία κορυφώνεται με την απόπειρα δολοφονίας κατά του Βενιζέλου στις 6/6/1933. Ηθικός αυτουργός της αποπείρας δολοφονίας είναι ο διοικητής Γεν. Ασφαλείας Πειραιώς, Γιάννης Πολυχρονόπουλος, αρχηγός δε των εκτελεστών ήτο ο αμνηστευμένος ληστής Καραθανάσης. Φυσικά οι παραπάνω δεν κατεδικάσθησαν ποτέ και ο Πολυχρονόπουλος εξελέγη αργότερα βουλευτής!!!
Έξη μήνες μετά την απόπειρα αποδεικνύεται ότι σε αυτήν συμμετείχαν και αεροπόροι. Η άνευ προηγουμένου αναστάτωση έχει σαν αποτέλεσμα την μετάταξη σε στρατό και ναυτικό των 77 από τους 98 αξιωματικούς της Αεροπορίας, σημειώνοντας ουσιαστικά την διάλυσή της. Μόνο η Σχολή Ικάρων δεν διελύθη αν και η τρίτη σειρά εισήχθη μόλις τον Ιανουάριο του 1934. Οι μεθοδεύσεις προς διάλυσιν ακόμη και της Σχολής Ικάρων θα συνεχισθούν με απόφαση να παρθούν τα εκπαιδευτικά αεροσκάφη από την διοίκηση της Σχολής και να υπαχθή το προσωπικό της Σχολής κάτω από την διοίκηση του στρατοπέδου Τατοΐου. Ουσιαστικά δηλαδή αφαιρείται από την Σχολή κάθε αρμοδιότητα. Μετά από σκληρούς αγώνες λίγων αξιωματικών υπερμάχων της αεροπορίας, η μεθόδευσις αυτή πέφτει στο κενό. Φυσικά, όταν επικρατούν τέτοιες συνθήκες, υπάρχει ανακοπή εκπαιδευτικής προόδου, πτώσις ηθικού και παράλυσις των διαφόρων υπηρεσιών. Το εκπαιδευτικό έργο της Σχολής βρίσκει εμπόδια και περιορίζεται στο ελάχιστο. Οι μαζικές αποστρατείες αξιωματικών του 1933 αποστερούν από την αεροπορία την πλειονότητα των εναπομεινάντων ικανών αξιωματικών και προκαλούν απότομη καθίζηση στο Σώμα.
Η αεροπορία μετά το 1933 είναι εξαρθρωμένη και σχεδόν διαλυμένη. Η πολιτική αναστάτωσις όμως αποστερεί την αεροπορία από το δικαίωμά της να ανανεώση τον πεπαλαιωμένο αεροστόλο της. Χρησιμοποιούνται αεροσκάφη του 1920 και 1922 τα οποία είναι σε οικτρή κατάτασταση, καθώς και λίγο νεώτερα που πλέον έχουν καταστή επικίνδυνα. Γιά νέα αεροσκάφη δεν γίνεται λόγος διότι οι πολιτικές συνθήκες δεν το επιτρέπουν. Από το 1932 μέχρι και το 1934 μεσολάβησαν 10 υπουργοί Αεροπορίας με χρόνο θητείας που δεν επέτρεπε την υλοποίηση κανενός προγράμματος.
Τα πράγματα, από πλευράς διωγμού της αεροπορίας δείχνουν οτι θα αρχίσουν να βελτιώνονται το φθινόπωρο του 1934 όταν ο πρωθυπουργός Τσαλδάρης δηλώνει ευθέως την κυβερνητική βούληση οτι η ανεξάρτητη Αεροπορία θα διατηρηθή και θα ενισχυθή. Έτσι η τετάρτη σειρά Ικάρων εισάγεται στη Σχολή τον Νοέμβριο του 1934. Η χρονιά αυτή όμως πρόκειται να οδηγήση την αεροπορία στο χαμηλότερο σημείο της ιστορίας της. Γενική αποδιοργάνωση, αποστρατείες, αποτάξεις, μετατάξεις, παραιτήσεις, αντιδράσεις, υπονομεύσεις και κάθε είδους ελλείψεις σε υλικά, δίνουν την εικόνα της Αεροπορίας. Η εκπαίδευσις αέρος είχε ήδη περιορισθεί σε εκπαίδευση ιπταμένων. Πολεμική εκπαίδευσις δεν εγένετο λόγω ελλείψεως μαχητικών αεροσκαφών. Τα κατ' εξοχήν μαχητικά Hawker-Mars του 1922 μετατρέπονται σε κατ' όνομα μαχητικά λόγω παλαιότητος. Μάλιστα σε λίγο (1935) καταστρέφονται λόγω επικινδυνότητος. Άλλα μαχητικά ΔΕΝ διαθέτει η αεροπορία. Αυτή την υποτυπώδη πολεμική κατάρτιση θα πληρώση ακριβά η αεροπορία το 1940 εκεί που ο ηρωισμός έπρεπε να συνυπάρχη με την εκπαίδευση. Ο χρόνος οδηγεί την χώρα μας σε ένα πρωτοφανές ξεχαρβάλωμα. Αποκορύφωση το περίφημο κίνημα του 1935. Η αυθαίρετη, προκλητική και αντισυνταγματική στάσις του συντηρητικού Λαϊκού Κόμματος εις βάρος των Βενιζελικών, δημιουργεί μεγάλη αγανάκτηση και επαναστατικό ερεθισμό. Παρά τις ρητές διαβεβαιώσεις του Τσαλδάρη το 1933, οτι δεν θα επανέλθη η Βασιλεία, προκηρύσονται εκλογές που θα ξαναφέρουν τους μονάρχες στην Ελλάδα. Γνώστης των σχεδίων των συντηρητικών ο Βενιζέλος, υποκινεί σε ανταρσία τους δημοκρατικούς αξιωματικούς και μάλιστα τους Ναυτικούς. Ήδη σε επιστολή του την 10ην Φεβρουαρίου του 1935 αναφέρεται στα σχέδια του Λαϊκού Κόμματος γιά επαναφορά της Μοναρχίας ή την εγκαθίδρυση δικτατορίας Κονδύλη-Μεταξά. Απομένει λοιπόν, όπως γράφει στην επιστολή, στους δημοκράτες να εξεγερθούν και καταλύσουν την κυβέρνηση Τσαλδάρη γιά την σωτηρία του τόπου. Και το κίνημα αρχίζει την 1/3/1935. Ο Στόλος, στα χέρια των επαναστατών με επικεφαλής τον "Αβέρωφ" αποπλέει προς Κρήτη. Η τροπή που πήρε το κίνημα ανάγκασε τους κυβερνητικούς να αναθέσουν στην υποτυπώδη αεροπορία την καταστολή του κινήματος. Ένας ρόλος που θα εξελιχθή σε φιάσκο διότι η αεροπορία δεν διαθέτει ούτε τα μέσα ούτε την εκπαίδευση γιά τέτοιες αποστολές. Έτσι θα φανή η πραγματική κατάστασίς της δηλαδή η γυμνότης της. Η πρώτη αποστολή (μεσάνυκτα 1/3/35), προς βομβαρδισμόν του Ναυστάθμου Σαλαμίνος από αεροσκάφη Μπρεγκέ-19 (εποχής Μικρασίας), αποτυγχάνει λόγω "κακού καιρού". Την επομένη, 9 παρόμοια αεροσκάφη ρίχνουν κατά του "Αβέρωφ" 36 βόμβες των 20 λιβρών (τοποθετημένες σε τενεκέδες και ριπτόμενες με τα χέρια!!!) και όλες αποτυγχάνουν. Στην επόμενη αποστολή της ίδιας ημέρας, μία βρήκε τα σκοινιά του "Αβέρωφ" και εξεράγη στον αέρα τραυματίζοντας δύο ναυτικούς. Η τρίτη αποστολή της ημέρας ξοδεύει τις τελευταίες ...4 βόμβες!!! που διαθέτει η αεροπορία ρίχνοντας την τελευταία στο κατάστρωμα του πλοίου σκοτώνοντας έναν και τραυματίζοντας τρείς ναύτες. Εξ' άλλου, η αεροπορία ναυτικού, χρησιμοποιώντας τα παλαιά αεροσκάφη "Χόρσλεϋ", βομβάρδισε τρείς φορές τον "Αβέρωφ" με συνολικά 18 βόμβες των 120 κιλών, χωρίς φυσικά επιτυχία, άν και σε μια περίπτωση η ναυαρχίς ήτο τελείως ακίνητη!!! Μετά τις παραπάνω αποτυχίες συνεδριάζει το Υουργικό συμβούλιο, στις 8/3/1935, με θέμα την ενίσχυσιν της Αεροπορίας. Πανικόβλητοι και εκτεθημένοι οι υπουργοί, αποφασίζουν την άμεση (εντός της σήμερον) αγορά πέντε καταδιωκτικών τύπου "ΑVΙΑ" από την Γιουγκοσλαβία. Επίσης αποφασίζεται η προμήθεια 1300 βομβών, αλεξιπτώτων και φυσιγγίων. Την επομένη ημέρα, πέντε ναυτικά "Χόρσλεϋ" βομβαρδίζουν στόχους σε Σούδα, Ρέθυμνο, Χανιά και Ηράκλειο. Αυτές ήταν και τελευταίες αεροπορικές αποστολές πριν την λήξη του κινήματος.
Φυσικό επακόλουθο του κινήματος ήταν οι μαζικές αποστρατείες που έγιναν καί στην αεροπορία. Απεστρατεύθησαν όλοι οι χαρακτηρισθέντες "Βενιζελικοί" είτε συμμετείχαν στο κίνημα είτε όχι. Η αεροπορία, ήδη εξαντλημένη, υφίσταται βαρύ πλήγμα. Σαν να μην ήταν αρκετό αυτό, οι τρείς σμήναρχοι της αεροπορίας προάγονται σε Υποστρατήγους (26/3/35). Έτσι η Ελλάς διέθετε τότε περι τα 40 παλαιά και μη αξιοποιήσιμα πολεμικώς αεροσκάφη γιά τρείς στρατηγούς αεροπορίας αλλά μαχητική ικανότητα μηδέν. Οι τρείς στρατηγοί, στις 29/5/1935, απαιτούν απο τον Υπουργό νέο πτητικό υλικό. Τονίζουν την έλλειψη πειθαρχίας και την πορεία της αεροπορίας προς διάλυση. Οι στρατηγοί διεμαρτυρήθησαν και στον πρωθυπουργό τονίζοντας ότι ΔΕΝ υπάρχει ουσιαστικά αεροπορία ούτε πρόγραμμα προμηθείας αεροσκαφών. Καταθέτουν προϋπολογισμό 600 εκατομμυρίων αλλά ενεκρίθησαν μόνο τα 250. Τελικά εδώθησαν μόνο 125 εκατομμύρια. Με αυτά τα χρήματα, αγοράσθηκαν 18 νέα μόνο εκπαιδευτικά αεροσκάφη "ΑVRO TUTOR", διότι το εκπαιδευτικό έργο της Σχολής Ικάρων χαροπάλευε. Με σχετκά ομαλές συνθήκες λοιπόν εισάγεται η νέα σειρά Ικάρων τον Οκτώβριο του 1935 αν εξαιρέσουμε τον απηνή διωγμό των χαρακτηρισθέντων "Βενιζελικών" υποψηφίων.
Ήδη όμως, από το καλοκαίρι του 1935, τα "ξένα κέντρα εξουσίας" (Αγγλία), χρησιμποιώντας τα υποχείριά τους στην Ελλάδα (των οποίων ηγούνται οι Κονδύλης-Μεταξάς), απεργάζονται την επαναφορά της λαομίσητης μοναρχίας. Το σχέδιο του Κονδύλη γιά πραξικοπηματική επαναφορά της μοναρχίας θα βασίζεται στην αεροπορία. Τριάντα πέντε αεροσκάφη θα ρίπτουν την νύκτα προκηρύξεις στην πρωτεύουσα και άλλο αεροσκάφος θα έφερνε τον Βασιλέα σε ορισμένο ασφαλές αεροδρόμιο της πρωτευούσης. Θα ακολουθούσε ανακύρηξη Βασιλευομένης Δημοκρατίας. Ο Τσαλδάρης, με αιφνιδιαστική απόφασή του καθαιρεί έξη βασιλόφρονες υπουργούς, μεταξύ των οποίων και τον υπουργό αεροπορίας. Σκοπός του ήταν να μην έχουν υποστηρικτές οι Κονδύλης-Μεταξάς. Η κίνηση αυτή του Τσαλδάρη ήταν επιτυχής διότι ο Κονδύλης ηρνήθη να εκτελέση το βασιλικό πραξικόπημα. Ο Μεταξάς όμως δεν είπε ακόμη την τελευταία κουβέντα. Η "επένδυση" των Άγγλων στην μοναρχία έπρεπε να αποδώση. Η τεχνοκρατικά στημένη μηχανη επαναφοράς των μοναρχών οργάνωσε έναν οργασμό φιλο-βασιλικής κινητοποιήσεως που περιελάμβανε έκδοση εφημερίδος, διαδηλώσεις, προπαγάνδα, ομιλίες, "τραμπουκισμούς" κλπ. Και όταν ΕΚΕΙΝΟΙ έκριναν οτι το έδαφος είναι πρόσφορο, στις 10 Οκτωβρίου του 1935, εκτελούν το πραξικόπημα που καταργεί τον Τσαλδάρη και εγκαθιστά τον Κονδύλη στην θέση του. Η σύλληψη, σχεδίαση και εκτέλεση του πραξικοπήματος καθώς και ο περιορισμός του Τσαλδάρη έγινε από αεροπόρους. Έτσι χρεώνεται η αεροπορία μία λαομίσητη δραστηριότητα, μιά και έχει πλέον μεταβληθή σε κομματικό όργανο. μέ κύρια αποστολή την εξυπηρέτηση ξένων συμφερόντων. Στους κατευθυνομένους τραμπουκισμούς εναντίον δημοκρατικών πολιτών συμμετέχουν και αεροπόροι. Μάλιστα, κάπου είκοσι αεροπόροι θα εισβάλουν στο κέντρο που παρουσιαζόταν ο Αττίκ, στις 25/7/35, και στο σημείο που ο καλλιτέχνης σατύριζε την μεθόδευση επαναφοράς της μοναρχίας, θα ορμήσουν στην σκηνή και θα τον ξυλοκοπήσουν άγρια. Μετά από τέτοιες πράξεις αρχίζει το έντονο μίσος προς την αεροπορία των 3/4 του λαού που ήταν αντιβασιλικοί. Στις 10 Οκτωβρίου του 1935 καταργείται η αβασίλευτη δημοκρατία και οι μεθοδευμένες και νοθευμένες εκλογές της 3ης Νοεμβρίου που απετέλεσαν εμπαιγμό της Λαϊκής θελήσεως, επαναφέρουν την Βασιλεία με 98.2%!!!. Σαν επίλογος των εκλογών έρχεται η δικαίωση των ανησυχιών των δημοκρατικών πολιτών και του Βενιζέλου, και κατά συνέπειαν και των υπέρ δημοκρατίας κινημάτων....
Και γιά να μη χαθή χρόνος, 13 ημέρες αργότερα, η πολεμική αεροπορία μετονομάζεται σε Βασιλική Αεροπορία. Στις 25 Νοεμβρίου έρχεται ο μονάρχης και στον Αττικό ουρανό πετούν όλα τα αεροσκάφη προς χαιρετισμόν. Και έτσι ο πόλεμος κατά της ανεξαρτήτου αεροπορίας θα συνεχισθή ιδίως από το Ναυτικό. Η κατάσταση στην αεροπορία είναι σχεδόν αστεία. Οι νεαροί πιλότοι συνήθως χάνουν τον προσανατολισμό τους άμα ξεμακρύνουν από την βάση τους. Η εκπαίδευσίς τους είναι ανεπαρκέστατη. Πρέπει όμως τα πράγματα να βελτιωθούν.
Ο Μεταξάς, στις 28/11/1935, λίγο μετά την επαναφορά της μοναρχίας δηλαδή, εισηγείται στον Βασιλέα την "γενική αμνηστεία". Ο Βασιλέας συμφωνεί, ο Κονδύλης διαφωνεί και ο Γεώργιος Β', αποφασιστικά, τον υποχρεώνει σε παραίτηση, τοποθετώντας στην θέση του τον Κ. Δεμερτζή.
Στις 17/12/1935 προκηρύσσονται εκλογές που θα γίνουν στις 26/1/1936 με απλή αναλογική και θα είναι αδιάβλητες. Οι φιλοβασιλικοί κερδίζουν το 37.26% και το κόμμα του Μεταξά μόλις 3.94%. Η έκλογική του αποτυχία, παρά τις προεκλογικές προσπάθειες από θέσεως ισχύος, απογοητεύει τον Μεταξά. Ο Λαός δεν αγκαλιάζει την μοναρχία.
Την 1η Φεβρουαρίου όμως, πεθαίνει ο Κονδύλης. Αμέσως Ο Βασιλέας δίνει το Υπουργείο Στρατιωτικών στον Μεταξά. Μετά από ταραχώδεις συνεδριάσεις της βουλής, δίδεται εντολή στον Σοφούλη να σχηματίση κυβέρνηση, στις 7 Μαρτίου 1936. Η χώρα, από αυτή την ημέρα, εισέρχεται σε σοβαρή πολιτική αστάθεια. Διαρρεέι η μυστική συμφωνία συνεργασίας Σοφούλη με ΚΚΕ. Αυτή βρήκε αντίθετο όλο τον πολιτικό κόσμο και τον Στρατό. Οι μετέπειτα διακηρύξεις των κομμουνιστών θα δικαιώσουν τους φόβους τους. Το 1948, οι Γ. Ιωαννίδης και Ν. Ζαχαριάδης ομολογούν οτι "ακόμη λίγο και η κατάσταση θα άλλαζε ριζικά. Ήρθε όμως ο Μεταξάς και μας χάλασε ότι είχαμε φτιάξει σε 15 χρόνια. Κατάφερε να εκμηδενίση όλη αυτή την αναρχία που μας εξυπηρετούσε.....". Τελικά ο σάλος που ξέσπασε μετά την αποκάλυψη της συμφωνίας, ρίχνει τον Σοφούλη και φέρνει στην κυβέρνηση πάλι τον Δεμερτζή με αντιπρόεδρο, Υπουργό Στρατιωτικών και Αεροπορίας τον Μεταξά. Η τοποθέτηση του Μεταξά σε πολεμικά Υπουργεία προκαλεί, όσο και αν φαίνεται παράδοξο, αγαλλίαση στον πολιτικό κόσμο με αποκορύφωμα την δήλωση Γ. Παπανδρέου στην "Καθημερινή", 11/4/1935, οτι "...ο σχηματισμός κυβερνήσεως υπό την προεδρία Ι. Μεταξά θα τύχη υποστήριξής του κόμματός του". Μόνη αντιπολιτευτική φωνή είναι του ΚΚΕ. Την επομένη της αναλήψεως των καθηκόντων του, ο Μεταξάς δηλώνει οτι "ανήκει σε μεταβατική κυβέρνηση η οποία θα παραχωρήση την θέση της σε άλλη ήτις θα απορρεύση εκ των πολιτικών κομμάτων. Και τώρα θα αποχωρήσουμε αν δεν λάβουμε ψήφο εμπιστοσύνης".
Τρείς μέρες αργότερα, στις 18 Μαρτίου, πεθαίνει ο Βενιζέλος και αρχίζουν ταραχές και απεργίες σε όλη την χώρα.
Στις 14 Απριλίου πεθαίνει ο Πρωθυπουργός Δεμερτζής και ορκίζεται νέος πρωθυπουργός ο Μεταξάς που δηλώνει οτι "είναι έτοιμος να παραχωρήση την κυβέρνηση εάν τα κόμματα συμφωνήσουν να δώσουν αμέσως κυβέρνηση".
Ο Γ. Παπανδρέου, στις 27 Απριλίου, δεν δίδει ψήφο εμπιστοσύνης στον Μεταξά και τον κατηγορεί οτι ηγείται "αντικοινοβουλευτικής κυβερνήσεως γέννημα ανωμαλίας" καταλήγοντας οτι "αποτελεί τον συντελεστή της ανωμαλίας". Η Βουλή όμως ΔΙΔΕΙ ψήφο εμπιστοσύνης στον Μεταξά με 241 υπέρ, 16 κατά και 4 αποχές με 5μηνη εξουσιοδότηση μόνο. Την κυβέρνηση Μεταξά ακολουθεί αλυσίδα απεργιακών κινημάτων, ταραχών, απειλητικών κηρυγμάτων, εμπρηστικών άρθρων κλπ, που φανάτισαν τον Λαό και εξαγρίωσαν τα πνεύματα.
Εν τω μεταξύ, στις 10 Μαΐου 1936 πεθαίνει και ο Τσαλδάρης την ώρα που έγραφε άρθρο περί "της παγίδος που στήνει ο κομμουνισμός κατά της αστικής κοινωνίας με την μυστική συμφωνία Σοφούλη-ΚΚΕ...".
Στις 31 Ιουλίου 1936, επιτροπή βουλευτών του ΚΚΕ δίνει τελεσίγραφο στο γραφείο προεδρίας οτι "οι εργάτες θα κάνουν απεργία όχι μόνο 24 ωρών, αλλά 48 και 248, και θα αγωνισθούν εις τα πεζοδρόμια μέχρις ότου επιβάλλουν την θέλησή των. Όσο γιά τον Στρατό, αν επέλθη σύγκρουσις τάξεων, τότε πρέπει να γίνει κόκκινος, άλλως θα διαλυθή....".
Τέλος ο "Ριζοσπάστης" της 4ης Αυγούστου 1936 κυκλοφορεί με επαναστατικό προσκλητήριο: "Οι εργάτες της Αθήνας και του Πειραιά με ακλόνητες τις προλεταριακές τους φάλαγγες, ψύχραιμα και αποφασιστικά μπαίνουν στη μάχη. Αν οι ανώμαλοι εγκληματικοί τύποι που βρίσκονται στην κυβέρνηση δεν συνετισθούν με το πρώτο αυτό μάθημα, η εργατική τάξη δεν θα είναι εκείνη που θα μετανοιώση. Την αυριανή πρώτη μάχη θα ακολουθήσουν άλλες αγριώτερες....". Όμως τελικά η εργατική (και όχι μόνον) ήταν εκείνη που μετάνοιωσε όταν το βράδυ της 4ης Αυγούστου επιβάλλεται η δικτατορία. Θα ήταν παράλειψη ιστορική, με την συμβατική έννοια της ιστορίας, να μην αναφερθούμε στον κατά Μάρκο Βαφειάδη, (απομνημονεύματα, τόμος Α, σελ 261), "χρυσού αιώνα" του ΚΚΕ που ήταν η περίοδος 1931-1936. Πολύ αποκαλυπτικός στα απομνημονεύματά του ο καπετάνιος γράφει (απομν. τόμος Α, σελ 258-259) οτι "...και την 4η Αυγούστου κηρύχτηκε η μοναρχοφασιστική διχτατορία γιά να "σώσει την Ελλάδα απο την κομμουνιστική διχτατορία" όπως είπε ο διχτάτορας Μεταξάς. Και είχε δίκιο γιατί ένας τέτοιος κίνδυνος υπήρχε αλλά μέσα από τα χαρτιά με τις χωρίς τελειωμό φλυαρίες μας γιά λαοκρατίες και κυβερνήσεις λαϊκού μετώπου, γιά σοβιετική Ελλάδα και των πάντων ανατροπή.". Στην σελίδα 260 του ιδίου τόμου περιγράφει πως η κατάλυση εξουσίας που προήλθε από την απεργία καπνεργατών του Μαΐου στην Θεσσαλονίκη "δημιούργησε τις προϋποθέσεις γιά επέκταση σε όλη την Ελλάδα με απαίτηση το διώξιμο της κυβέρνησης Μεταξά και δημιουργία Δημοκρατικής συνεργασίας". Έτσι αναιρούνται τα πιό πάνω, οτι δηλαδή ο κίνδυνος ανατροπής ήταν στα χαρτιά μόνο. Εξ άλλου από τα κατασχεθέντα αρχεία του ΚΚΕ πληροφορούμεθα την απόφαση της Ρωσίας γιά εγκατάσταση κομμουνισμού και στην Ελλάδα αμέσως μετά τον εμφύλιο πόλεμο της Ισπανίας. Τελικά η εμπρηστική αρθρογραφία, οι αιματηρές ταραχές, αιματηρές απεργίες, τα επαναστατικά αναρχικά κηρύγματα κλπ κούρασαν και αγανάκτησαν τον φιλήσυχο λαό οδηγώντας τον να αποδεχθή με ανακούφιση την δικτατορία. Τέτοιου είδους μεθοδεύσεις ζήσαμε πάλι στην περίοδο 1960-1967. Οι ανωμαλίες που δημιουργήθηκαν είχαν προέλευση κάποια γνωστά-άγνωστα ξένα κέντρα, που πλήρωσαν αρκετά χρήματα σε υποχείριά τους προκειμένου να δημιουργηθή αστάθεια και αναρχία ώστε να γίνη αποδεκτή "από τους φιλήσυχους πολίτες" η δικτατορία. Οι πάτρωνες των ελληνίσκων πολιτικών είναι διαβασμένοι και μεθοδικοί στο να δημιουργούν τις καταστάσεις που τους εξυπηρετούν. Πάντα εις βάρος του Ελληνικού λαού.
Μετά την πολιτική ηρεμία που ακολούθησε την 4η Αυγούστου, εμφανίζεται η αλήθεια στο στράτευμα. Πλήρης αταξία και ακαταλληλότης υλικού. Απαιτούνται νέες προμήθειες σε όλους τους κλάδους.
Από τα μέσα Απριλίου ήδη, ο Μεταξάς εμπεδώνει την πειθαρχία και αρχίζει τους πολεμικούς σχεδιασμούς. Δημιουργούνται νέα προγράμματα εκπαιδεύσεως, προγραμματίζεται η προμήθεια πτητικού υλικού και εξοπλισμού εδάφους. Γίνεται μία προσπάθεια αναδημιουργίας του στρατεύματος εκ του μηδενός. Ουσιαστικά οι Ίκαροι του 1936-1937 ακολουθούν την πλήρη εφαρμογή του αναθεωρηθέντος και εκμοντερνισθέντος προγράμματος.
Επικαλούμενος την έλλειψη πόρων γιά την αεροπορία, ο Υπουργός Αεροπορίας, περίπου ένα χρόνο πριν την 4η Αυγούστου, εδημιούργησε επιτροπή εράνου και τοιχοκόλησε παντού προκηρύξεις με σύνθημα "Ενισχύσατε την Πολεμικήν Αεροπορίαν μας διά να εξασφαλίσητε την γαλήνην σας". Ο λαός φυσικά δεν ανταποκρίθηκε γιά τους γνωστούς λόγους και όταν ανέλαβε ο Μεταξάς διέλυσε την επιτροπή εράνου η οποία είχε συγκεντρώσει μολις 20 εκατομμύρια. Δημιουργήθηκε από τον ίδιο νέα επιτροπή η οποία εξεκίνησε τον έρανο από τις βιομηχανίες. Οι Έλληνες βιομήχανοι δίνουν μόνο όταν απειλούνται. Απειλές όπως: δίνεις ή "στέλνουμε την εφορία", δίνεις ή "σου κόβονται τα προνόμια", δίνεις ή "πληρώνεις αμέσως τα οφειλόμενα" κλπ λειτούργησαν άμεσα και αποτελεσματικά. Οι "δωρεές" των βιομηχάνων διαφημίστηκαν και συνεκίνησαν τον λαό. Το φιλότιμο ελειτούργησε αβίαστα και η πλειοψηφία του λαού ενίσχυσε με χαρά τον έρανο. Σε αυτό το σημείο οι αντι-Μεταξικοί δημιουργούν και καλλιεργούν ανέντιμα και αστήρικτα την εντύπωση των καταχρήσεων, ειρωνευόμενοι και χλευάζοντες την ιδέα του εράνου.
Το ΚΚΕ με προκήρυξή του τον Ιούνιο του 1937 γράφει: "Το ΚΚΕ καλεί τους εργάτες και τον Ελληνικό λαό να μποϋκοτάρουν με όλες τις μορφές πάλης, το μεροκάματο της Κυριακής 13-6-1937 που γίνεται παρά την θέλησή τους, και προορίζεται για την Αεροπορία, γιατί οι εξοπλισμοί και η αεροπορία του δικτάτορα Μεταξά δεν αποβλέπουν στην υπεράσπιση της ανεξαρτησίας και ακεραιότητας της Ελλάδος. Οι εξοπλισμοί αυτοί πρόκειται να χρησιμοποιηθούν γιά λογαριασμό του Χίτλερ." Αποτέλεσμα της αστήρικτης αντιαεροπορικής πολιτικής υπήρξε η καθιέρωση από "θιάσους καλλιτεχνών" της φράσεως "υπέρ της αεροπορίας" η οποία ακόμη υπάρχει άσχετα αν αδιάβλητη ανακριτική επιτροπή, μετά τον θάνατο του Μεταξά και στην διάρκεια της κατοχής (12/7/1941) απέδειξε την εντιμότητα και την άμεμπτη διαχείρηση των εσόδων των εράνων.
Αξίζει όμως να δούμε το αποτέλεσμα των εράνων. Στον πανελλήνιο έρανο δίνει το παρών απλόχερα και ο Ελληνισμός του εξωτερικού.
Δύο Αιγυπτιώτες ομογενείς προσφέρουν 4 καταδιωκτικά τύπου Γκλαντιαίητορ, τα καλύτερα της εποχής.
Η άνευ προηγουμένου επιτυχία του εράνου δίνει το δικαίωμα γιά αισιόδοξες σκέψεις. Η Αεροπορία ενισχύεται με 36 πολωνικά μαχητικά Ρ.Ζ.L-24G, και 9 Γαλλικά BLOCH-151, ελαφρά βομβαρδιστικά: 10 POTEZ-63, 10 BLENHEIM, 10 FAIREY-BATTLE, AVRO-ANSON, υδροπλάνα Ντορνιέ Do-22, 14 παρατήρησης Χένκελ He-126. Με αυτά τα αεροσκάφη εξοπλίζονται οι μοίρες Διώξεως και βομβαρδισμού καθώς και αεροπορία ναυτικού. Με αυτά τα 90 αεροσκάφη η αεροπορία μπόρεσε να ανταπεξέλθη του πολέμου του 1940.
Το τραγικό σημείο γιά την αεροπορία όμως είναι οτι ΠΛΗΡΩΘΗΚΑΝ και λόγω του πολέμου(;) δεν παρεδώθησαν, ακόμη 137 αεροσκάφη τελευταίας τεχνολογίας. Συγκεκριμένα η Γαλλία δεν μας παρέδωσε ακόμη 12 POTEZ-63 και 15 BLOCH-151, η Αγγλία 24 BLENHEIM και 24 SPITFIRE, η Γερμανία 32 He-126 και οι ΗΠΑ 30 GRUMMAN F-4F Wildcat. Αρκεί κανείς να αναλογισθή την επιτυχία που θα είχε η αεροπορία το 1940 αν διέθετε αυτή την τρομερή αεροπορική μηχανή την οποία, σύμμαχοι και μη, της αποστέρησαν.
Η ειρωνία είναι οτι το 1940, στις 3 Νοεμβρίου και στις 5 Νοεμβρίου η Άγγλοι θα στείλουν πρός ενίσχυσίν μας 12 τουλάχιστον αεροσκάφη ελαφρού βομβαρδισμού τύπου ΜΠΛΕΝΧΑΙΜ, σαν αυτά που ήδη είχαμε πληρώση. Αυτά πέταξαν σαν Αγγλικά, με Αγγλικά πληρώματα. Θεωρούμε αυτή την κίνηση υποτιμητική και ταπεινωτική, αλλά οι "σύμμαχοί μας" μας έχουν συνηθίση σε τέτοιου και χειρότερου είδους αντιμετώπιση....
Το τεράστιο έργο της εκ του μηδενός ανορθώσεως των ενόπλων δυνάμεων της Ελλάδος, σε όλους τους κλάδους, και μάλιστα στην αεροπορία κάνοντάς τες αξιόμαχες σε διάστημα 50 μηνών είναι ότι πιό θετικό βγήκε από την 4η Αυγούστου. Ο Ελληνικός Στρατός, από το αξιοθρήνητο σημείο των 35000 στολών χωρίς κράνη και όπλα, και χωρίς ηθικό την άνοιξη του 1936, μετατρέπεται σε 50 μήνες σε πολεμική μηχανή. Η δε αεροπορία, άν και δεν έχει λάβη ούτε το ήμισυ των παραγγελθέντων αεροσκαφών, δίνει έντονο παρών σε όλα τα μέτωπα του πολέμου του 1940. Τα 90 αεροσκάφη που προμηθεύθηκε η Ελλάς στους 50 μήνες του καθεστώτος Μεταξά, αντιστοιχούν σε κατά μέσο όρο εντάξεως περίπου 2 (γιά την ακρίβεια 1.8) νέων αεροσκαφών τον μήνα. Αν δε, οι ξένοι πωλητές ήταν συνεπέστεροι και παρέδιδαν τα 137 προπληρωθέντα αεροσκάφη, ο μέσος όρος θα έφτανε στο φανταστικό 4.5 αεροσκάφη τον μήνα ή 9 το δίμηνο.
Με τις παρακάτω δυνάμεις η Ελλάς μπήκε στον πόλεμο

ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΚΕΣ ΔΥΝΑΜΕΙΣ ΤΟ 1940

ΑΝΩΤΕΡΑ ΔΙΟΙΚΗΣΙΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ ΣΤΡΑΤΙΑΣ

ΔΙΟΙΚΗΣΙΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ ΔΙΩΞΕΩΣ
ΜΟΙΡΑ ΠΟΣΟΤΗΣ ΤΥΠΟΣ
21 Μ.Δ. 9 PZL P.24F/G
21 Μ.Δ. 2 Gloster SS.37 Gladiator Mk I
22 Μ.Δ. 9 PZL P.24F/G
23 Μ.Δ. 9 PZL P.24F/G
24 Μ.Δ. 9 Bloch MB.151

ΔΙΟΙΚΗΣΙΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ ΒΟΜΒΑΡΔΙΣΜΟΥ
ΜΟΙΡΑ ΠΟΣΟΤΗΣ ΤΥΠΟΣ
31 Μ.Β. 10 Potez 633 GREC
32 Μ.Β. 10 Bristol Blenheim Mk IV
33 Μ.Β. 12 Fairey Battle

ΟΜΑΔΕΣ ΜΕΡΑΡΧΙΩΝ ΚΑΙ ΣΩΜΑΤΩΝ ΣΤΡΑΤΟΥ
ΣΩΜΑ - ΜΕΡΑΡΧΙΑ ΠΟΣΟΤΗΣ ΤΥΠΟΣ
Α'ΣΣ - 1η Μ.Π. 10 Breguet Bre.19
Β'ΣΣ - 2η Μ.Π. 8 Breguet Bre.19
Δ'ΣΣ - 4η Μ.Π. 12 Potez 25 Τ.Ο.Ε.
ΤΣΔΜ - 3η Μ.Π. 16 Henschel Hs 126A-1
VIII - Μ.Π. ΑΣΠ 4 Breguet Bre.19

ΑΝΩΤΕΡΑ ΔΙΟΙΚΗΣΙΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ ΝΑΥΤΙΚΟΥ

ΜΟΙΡΑ ΠΟΣΟΤΗΣ ΤΥΠΟΣ
11η Μ.Ν.Σ 9 Fairey IIIF
12η Μ.Ν.Σ. 12 Dornier Do 22kg
13η Μ.Ν.Σ. 9 Avro 652A Anson Mk I


Το τραγικό σημείο είναι οτι ΠΛΗΡΩΘΗΚΑΝ και λόγω του πολέμου (;) δεν παρεδόθησαν, ακόμη 139 α/φ τελευταίας τεχνολογίας.

ΠΙΝΑΞ ΠΑΡΑΓΓΕΛΙΩΝ 1938-1939 ΠΟΥ ΔΕΝ ΠΑΡΕΔΟΘΗΣΑΝ ΠΟΤΕ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

ΧΩΡΑ ΠΟΣΟΤΗΣ ΤΥΠΟΣ
ΓΑΛΛΙΑ 13 Potez 633 GREC
ΓΑΛΛΙΑ 16 Bloch MB.151
ΑΓΓΛΙΑ 24 Spitfire
ΑΓΓΛΙΑ 24 Bristol Blenheim IIIF
Η.Π.Α. 30 Grumman F-4F Wildcat
ΓΕΡΜΑΝΙΑ 32 Henschel Hs 126A-1

Επομένως, όσον αφορά την αεροπορία, μιλώντας με ψυχρούς αριθμούς, οι έρανοι υπέρ αυτής έφεραν ανάσταση στο σώμα. Ποτέ, ούτε και με την απατηλή αγορά του αιώνα της 10ετίας του 1980-90, δεν έγινε τέτοιου είδους τεράστιο έργο στην αεροπορία. Η συμβατική ιστορία έρχεται να δικαιώση το έργο Μεταξά στην Αεροπορία. Αυτό δυστυχώς δεν συμβαίνει και σε άλλους, πλην στρατού, τομείς.

ΓΡΗΓΟΡΗΣ ΜΠΕΛΛΟΣ

   
 
[ Πίσω ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ] [ Πίσω ΤΕΥΧΟΣ 6ον]